İQTİSADİ İNKİŞAF VƏ BOŞANMALAR: BEYNƏLXALQ TƏCRÜBƏ KONTEKSTİNDƏMÜQAYİSƏLİ TƏHLİL

Məryam Azər qızı Ədilxanova 
Müəllim 
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC)

Xülasə: Bu məqalədə iqtisadi inkişaf, makroiqtisadi sabitlik və boşanmalar arasında əlaqə
beynəlxalq təcrübə kontekstində təhlil olunur. Əsas məqsəd iqtisadi artım, işsizlik, gəlir imkanları,
qadınların iqtisadi müstəqilliyi, şəhərləşmə və sosial normalardakı dəyişikliklərin nikah və boşanma
dinamikasına necə təsir etdiyini müqayisəli şəkildə izah etməkdir. Məqalədə Türkiyə, Gürcüstan və
Qazaxıstan nümunələri daha ətraflı nəzərdən keçirilir, daha sonra keçid iqtisadiyyatı ölkələri və
inkişaf etmiş ölkələr üzrə qlobal tendensiyalar müqayisə edilir. Təhlil göstərir ki, iqtisadi inkişafın
boşanmaya təsiri xətti və birmənalı deyil. Bir tərəfdən, işsizlik, inflyasiya və maliyyə çətinliyi
ailədaxili gərginliyi artıraraq boşanma riskini yüksəldə bilər. Digər tərəfdən, iqtisad i böhran
dövrlərində boşanmanın maliyyə xərcləri artdığı üçün cütlüklər ayrılma qərarını təxirə sala bilirlər.
Rifahın yüksəlməsi isə həm nikah qərarlarını asanlaşdıra, həm də fərdlərə uğursuz evlilikdən çıxmaq
üçün daha çox iqtisadi imkan verə bilər. Nəticə olaraq, boşanmaların artımı yalnız “ailə dəyərlərinin
zəifləməsi” kimi deyil, iqtisadi modernləşmə, hüquqi əlçatanlıq, qadınların muxtariyyəti və ailə
institutunun transformasiyası fonunda çoxamilli proses kimi qiymətləndirilməlidir.
Açar sözlər: iqtisadi inkişaf, boşanma, nikah, işsizlik, ÜDM artımı, ailə institutu, beynəlxalq
təcrübə, sosial-iqtisadi transformasiya.